താഴെ കൊടുക്കുന്നത് പ്രധാനമായും ജനനം മുതൽ ആറുമാസംവരെയുള്ള ആരോഗ്യവാനായ, പൂർണഗർഭകാലത്ത് ജനിച്ച കുഞ്ഞിനുള്ള പൊതുമാർഗനിർദേശമാണ്. മാസം തികയാതെ ജനിച്ച കുഞ്ഞ്, കുറഞ്ഞ ജനനഭാരമുള്ള കുഞ്ഞ്, മഞ്ഞപ്പിത്തം, പ്രമേഹമുള്ള അമ്മയുടെ കുഞ്ഞ് തുടങ്ങിയവർക്ക് ഡോക്ടർ പ്രത്യേകം feeding plan നൽകാം.

## ആദ്യമായി മുലയൂട്ടേണ്ടത് എപ്പോൾ?

*കുഞ്ഞ് ജനിച്ചതിനുശേഷം കഴിയുന്നത്ര വേഗം, സാധാരണയായി ആദ്യ ഒരു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മുലയൂട്ടണം.
*പ്രസവത്തിനുശേഷം അമ്മയുടെയും കുഞ്ഞിന്റെയും ആരോഗ്യനില അനുവദിക്കുന്നുവെങ്കിൽ കുഞ്ഞിനെ അമ്മയുടെ നെഞ്ചിൽ ചേർത്ത് skin-to-skin contact നൽകണം.
*സിസേറിയൻ പ്രസവമായാലും അമ്മയും കുഞ്ഞും ആരോഗ്യവാന്മാരാണെങ്കിൽ സഹായത്തോടെ നേരത്തേ മുലയൂട്ടൽ ആരംഭിക്കാം.
*ആദ്യം വരുന്ന മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള കട്ടിയുള്ള പാൽ—കൊളസ്ട്രം—അളവിൽ കുറവാണെങ്കിലും കുഞ്ഞിന് വേണ്ട പോഷകങ്ങളും രോഗപ്രതിരോധ ഘടകങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്. അത് കളയരുത്.

WHO–UNICEF മാർഗനിർദേശപ്രകാരം ആദ്യ മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മുലയൂട്ടൽ ആരംഭിക്കുകയും ആദ്യ ആറുമാസം മുലപ്പാൽ മാത്രം നൽകുകയും വേണം.

## ജനിച്ച ഉടൻ തേൻ, വെള്ളം തുടങ്ങിയവ നൽകാമോ?

ആദ്യ ആറുമാസം ആരോഗ്യവാനായ കുഞ്ഞിന്:

*വെള്ളം
*തേൻ
*പഞ്ചസാരവെള്ളം
*ഗ്ലൂക്കോസ് വെള്ളം
*പശുവിൻപാൽ
*കഷായം
*gripe water
*മറ്റു ഭക്ഷണങ്ങളോ പാനീയങ്ങളോ

നൽകേണ്ടതില്ല. ഡോക്ടർ നിർദേശിച്ച മരുന്നുകളും വിറ്റാമിൻ തുള്ളികളും മാത്രമാണ് ഇതിന് അപവാദം.

Exclusive breastfeeding എന്നത് കുഞ്ഞിന് മുലപ്പാൽ മാത്രം നൽകുന്നതാണ്. ചൂടുകാലത്തുപോലും പ്രത്യേകം വെള്ളം ആവശ്യമില്ല.

## എത്ര ഇടവിട്ട് മുലയൂട്ടണം?

ആദ്യ ആഴ്ചകളിൽ പൊതുവെ കുഞ്ഞ് 24 മണിക്കൂറിൽ 8 മുതൽ 12 തവണവരെ മുലകുടിക്കും. ശരാശരി രണ്ടുമുതൽ മൂന്നുമണിക്കൂറിനിടയിൽ ഒരിക്കൽ ആവശ്യപ്പെടാം.

ചിലപ്പോൾ ഒരു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ വീണ്ടും ആവശ്യപ്പെടാം.

വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ തുടർച്ചയായി പലതവണ കുടിക്കാം—ഇതാണ് cluster feeding.

ചില feeding-കൾ ചെറുതും ചിലത് ദൈർഘ്യമേറിയതുമായിരിക്കാം.

ഇതെല്ലാം സാധാരണമാണ്. കുഞ്ഞിനെ കർശനമായ ഘടികാരക്രമത്തിൽ നിർത്താതെ വിശപ്പിന്റെ സൂചനകൾ കാണുമ്പോൾ മുലയൂട്ടുന്നതാണ് നല്ലത്.

## കുഞ്ഞ് ഉറങ്ങുകയാണെങ്കിൽ ഉണർത്തണോ?

ജനനത്തിനു ശേഷമുള്ള ആദ്യ ആഴ്ചകളിൽ കുഞ്ഞ് ദീർഘനേരം ഉറങ്ങുകയും സ്വയം മുല ചോദിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ രണ്ടുമുതൽ നാലുമണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഉണർത്തി മുലയൂട്ടേണ്ടിവരാം—

പ്രത്യേകിച്ച്:

*ജനനഭാരം വീണ്ടെടുത്തിട്ടില്ലെങ്കിൽ
*മാസം തികയാതെ ജനിച്ചെങ്കിൽ
*കുറഞ്ഞ ജനനഭാരമാണെങ്കിൽ
*മഞ്ഞപ്പിത്തമുണ്ടെങ്കിൽ
*കുഞ്ഞ് അസാധാരണമായി *മയങ്ങിക്കിടക്കുകയാണെങ്കിൽ
*ഡോക്ടർ അങ്ങനെ നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ

കുഞ്ഞ് നല്ലവണ്ണം ഭാരം കൂടുകയും ജനനഭാരം വീണ്ടെടുക്കുകയും ചെയ്തശേഷം രാത്രിയിൽ എപ്പോൾ ഉണർത്തണം എന്നത് ശിശുരോഗവിദഗ്ധനോട് ചോദിക്കാം.

## കരയുന്നതുവരെ കാത്തിരിക്കരുത്

കരച്ചിൽ വിശപ്പിന്റെ വൈകിയ സൂചനയാണ്. നേരത്തെയുള്ള സൂചനകൾ:

*വായ തുറക്കുകയും നാവ് പുറത്തേക്കിടുകയും ചെയ്യുക
*തല തിരിച്ച് മുല അന്വേഷിക്കുക
*ചുണ്ട് നുണയുക
*കൈ വായിലേക്കുകൊണ്ടുപോകുക
*അസ്വസ്ഥമായി ചലിക്കുക
*ചെറുശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുക

ഇവ കാണുമ്പോൾ മുലയൂട്ടുക. കുഞ്ഞ് ശക്തമായി കരയുകയാണെങ്കിൽ ആദ്യം ചേർത്തുപിടിച്ച് ശാന്തമാക്കിയശേഷം മുലയിൽ ചേർക്കുന്നത് എളുപ്പമായിരിക്കും.